งานศิลป์ล้ำค่าของไทย

ผลงานทัศนศิลป์ที่จัดแสดงไว้ในหอศิลป์ต่าง ๆ หากเป็นประติมากรรมก็มีพระพุทธรูป เทวรูป และรูปปั้นอื่น ๆ สำหรับใช้สักการะ อันล้วนเป็นมรดกล้ำค่าของประเทศ ขณะที่ผลงานหลายชิ้นกลายเป็นต้นแบบสำคัญในการรังสรรค์งานศิลป์ของศิลปินรุ่นหลัง

ศิลปะไทยยุคต่าง ๆ

ศิลปะไทยมีหลายรูปแบบตามยุคสมัย ประกอบด้วย ศิลปะทวารวดี ศรีวิชัย ล้านนา ลพบุรี สุโขทัย อู่ทองและอยุธยา ทั้งนี้ ศิลปะสมัยทวารวดี กล่าวเฉพาะพระพุทธรูปมี 3 รุ่น เป็นผลงานประติมากรรมเก่าแก่ที่สุดของไทย สร้างขึ้นในอาณาจักรทวารวดีระหว่างพุทธศตวรรษที่ 11-16 มีศูนย์กลางอยู่บริเวณจังหวัดนครปฐม ราชบุรี และอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี

ส่วนศิลปะศรีวิชัยสร้างขึ้นระหว่างพุทธศตวรรษที่ 13-18 มีศูนย์กลางอยู่ที่เกาะชวา ประเทศอินโดนีเซีย และขยายอาณาเขตมาถึงทางภาคใต้ของไทย มีการค้นพบโบราณวัตถุศิลปะยุคนี้ในหลายจังหวัด รวมทั้งที่อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งพบมากที่สุด ทั้งนี้ ศิลปะศรีวิชัย เป็นงานผสมผสานระหว่างศิลปะศาสนาพราหมณ์ ฮินดู และพุทธศาสนานิกายอาจริยวาท

ศิลปะล้านนา เดิมเรียกว่าศิลปะเชียงแสน ก่อนเปลี่ยนเป็นศิลปะล้านนาเพื่อให้ครอบคลุมทั้งพื้นที่และผลงานศิลปกรรม ทั้งนี้ ศิลปะล้านนาสร้างขึ้นประมาณพุทธศตวรรษที่ 16-21กระจายอยู่ตามลุ่มแม่น้ำปิงทางภาคเหนือ ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง และเชียงราย ส่วนศิลปะลพบุรีหรือละโว้เกิดขึ้นระหว่างพุทธศตวรรษที่ 15-17 เป็นงานผสมผสานระหว่างศิลปะขอมกับไทย

ศิลปะสุโขทัย เป็นสกุลศิลปะแบบแรกของชนชาติไทย สร้างขึ้นประมาณพุทธศตวรรษที่ 17-20 มีศูนย์กลางอยู่ในจังหวัดสุโขทัย ส่วนศิลปะอู่ทองและอยุธยามีความรุ่งเรืองคู่กันมาระหว่างพุทธศตวรรษที่ 17-20 โดยศิลปะอู่ทองเกิดขึ้นก่อนเพียงไม่กี่ปี